هیئت‌امنایی شدن حافظیه و سعدیه، ظرفیت‌های اقتصادی و اجتماعی را در خدمت میراث‌فرهنگی قرار می‌دهد/ نگرانی‌های اقتصادی نباید اصل ایده مدیریت مشارکتی میراث‌فرهنگی را تحت‌الشعاع قرار دهد

معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس با تشریح آخرین روند اجرای طرح پایلوت هیئت‌امنایی شدن حافظیه و سعدیه، گفت: این طرح در چارچوب آیین‌نامه وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی و با محوریت استاندار فارس دنبال می‌شود و هدف آن تقویت مدیریت، افزایش مشارکت بخش‌های علمی، اقتصادی و محلی و ایجاد ظرفیت‌های جدید برای تأمین و مدیریت منابع این مجموعه‌های فرهنگی است.

مهدی پارسایی معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس، در گفت‌وگو با خبرنگار میراث‌آریا با اشاره به اجرای آزمایشی طرح هیئت‌امنایی شدن مجموعه‌های حافظیه و سعدیه، اظهار کرد: چارچوب این طرح در قالب آیین‌نامه‌ای که از سوی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی تدوین شده، در حال پیگیری است و با توجه به نقش استاندار در ساختار پیش‌بینی‌شده، اقدامات اجرایی استان نیز پس از ابلاغ رسمی آیین‌نامه دنبال خواهد شد.

او با تاکید بر اینکه هنوز آیین‌نامه نهایی به استان ابلاغ نشده است، افزود: پیش‌نویس آیین‌نامه در جلسات تخصصی ارائه شده و طبیعتا ممکن است تا زمان ابلاغ رسمی، تغییراتی در آن اعمال شود؛ بنابراین تعیین دقیق اعضا، نحوه انتخاب آنان و حدود اختیارات هیئت امنا منوط به ابلاغ نسخه نهایی خواهد بود.

پارسایی ادامه داد: در ترکیب هیئت امنا، حضور چهره‌های علمی، فرهنگی، اقتصادی و مدیریتی پیش‌بینی شده است و متناسب با ماهیت هر مجموعه، ظرفیت‌های تخصصی همان حوزه نیز مورد توجه قرار می‌گیرد. برای نمونه، در مورد حافظیه و سعدیه می‌توان از ظرفیت مجموعه‌های علمی مرتبط، استادان دانشگاه، چهره‌های ملی و همچنین مدیریت شهری استفاده کرد.

معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس با بیان اینکه مصادیق اعضای هیئت امنا هنوز به‌صورت رسمی نهایی نشده‌اند، گفت: در حال حاضر تنها استاندار فارس و مدیرکل میراث‌فرهنگی استان در ساختار مربوطه مشخص هستند و سایر اعضا پس از ابلاغ آیین‌نامه و طی فرآیند پیش‌بینی‌شده تعیین و معرفی خواهند شد.

هیئت امنا؛ سازوکاری برای پیوند میراث‌فرهنگی با ظرفیت‌های اقتصادی و اجتماعی

او با تاکید بر ضرورت تعریف دقیق اختیارات هیئت امنا، تصریح کرد: مسئله اصلی، طراحی یک سازوکار اجرایی روشن است که بتواند اختیارات، مسئولیت‌ها، منابع مالی و فرآیند تصمیم‌گیری را به‌صورت شفاف مشخص کند.

پارسایی افزود: اگر قرار است هیئت امنا شکل بگیرد اما اختیار تصمیم‌گیری مؤثر، مدیریت منابع و ایجاد ظرفیت‌های جدید برای مجموعه به آن داده نشود، طبیعتا نمی‌توان انتظار داشت این مدل مدیریتی به اهداف مورد نظر دست پیدا کند.

او با اشاره به ظرفیت‌های مدیریت شهری برای مشارکت در حفاظت و سامان‌دهی مجموعه‌های تاریخی اظهار کرد: یکی از ظرفیت‌های مهم این مدل، ایجاد زمینه برای مشارکت نهادهایی مانند شهرداری‌هاست. در شرایط فعلی، اگر شهرداری بخواهد برای یک مجموعه تاریخی هزینه کند، ممکن است با محدودیت‌های قانونی و نبود تکلیف مشخص مواجه شود، اما وقتی شهردار در ساختار هیئت امنا قرار می‌گیرد و تصمیمات در چارچوب قانونی هیئت اتخاذ می‌شود، زمینه برای مشارکت سازمان‌یافته‌تر شهرداری در حوزه‌هایی مانند خدمات، زیرساخت، نگهداشت و سامان‌دهی فراهم خواهد شد.

معاون استاندار فارس خاطرنشان کرد: این مسئله می‌تواند درباره بسیاری از نیازهای پیرامونی و خدماتی مجموعه‌های تاریخی از جمله نظافت، زیرساخت‌های آب و تأسیسات، سامان‌دهی محیط و حتی برخی اقدامات خدماتی و پشتیبانی مصداق پیدا کند، البته همه این اقدامات باید در چارچوب ضوابط میراث‌فرهنگی و مصوبات قانونی هیئت امنا انجام شود.

«نگرانی‌های اقتصادی» نباید اصل طرح را تحت‌الشعاع قرار دهد

پارسایی با انتقاد از برخی نگرانی‌ها و مخالفت‌ها درباره اجرای این طرح، گفت: بخشی از مباحث مطرح‌شده پیرامون هیئت‌امنایی شدن مجموعه‌های تاریخی، بیش از آنکه ناظر بر ماهیت طرح باشد، ناشی از نگرانی درباره نحوه مدیریت منابع و مسائل اقتصادی است؛ در حالی که اگر سازوکار قانونی و نظارتی به‌درستی طراحی شود، حضور ظرفیت‌های اقتصادی و اجتماعی می‌تواند به تقویت حفاظت و مدیریت میراث‌فرهنگی کمک کند.

او افزود: مسئله اصلی این نیست که میراث‌فرهنگی را به بخش‌های دیگر واگذار کنیم، مسئله این است که ظرفیت‌های موجود در کشور را برای حفاظت بهتر، مدیریت کارآمدتر و تأمین منابع پایدار در خدمت میراث‌فرهنگی قرار دهیم.

معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس ادامه داد: در بسیاری از شهرها، شهرداری‌ها از ظرفیت مالی و اجرایی قابل توجهی برخوردارند و اگر بتوان این ظرفیت را با نگاه صحیح نسبت به میراث‌فرهنگی همراه کرد، اتفاقات مثبتی در حفاظت، نگهداشت و توسعه خدمات پیرامون آثار تاریخی رقم خواهد خورد.

پارسایی با اشاره به انتخاب فارس برای اجرای آزمایشی این طرح گفت: اجرای پایلوت می‌تواند فرصت مناسبی باشد تا نقاط قوت و ضعف مدل هیئت‌امنایی پیش از تعمیم آن به سایر مجموعه‌های تاریخی شناسایی شود.

او افزود: فارس به دلیل برخورداری از ظرفیت‌های کم‌نظیر فرهنگی، تاریخی، علمی، اقتصادی و گردشگری، می‌تواند بستر مناسبی برای آزمون یک مدل جدید مدیریت میراث‌فرهنگی باشد.

معاون استاندار فارس همچنین به ظرفیت حقوقی و مدیریتی استان اشاره کرد و گفت: یکی از دلایل توجه به فارس در این زمینه، ظرفیت حقوقی و مدیریتی موجود در استان است. استاندار فارس از چهره‌های برجسته حقوقی کشور است و سابقه طولانی در حوزه حقوق عمومی و قضایی دارد، بنابراین می‌توان از این ظرفیت برای شناسایی موانع حقوقی و طراحی چارچوبی استفاده کرد که اجرای طرح در آینده با چالش‌های قانونی مواجه نشود.

تعیین سازوکار اقتصادی؛ ماموریتی که باید در آیین‌نامه روشن شود

او درباره نحوه تامین و مدیریت منابع مالی در ساختار هیئت امنا نیز اظهار کرد: این موضوع باید در آیین‌نامه و چارچوبی که وزارت میراث‌فرهنگی ابلاغ می‌کند، به‌صورت دقیق مشخص شود و استانداری بر اساس تکالیف و اختیارات قانونی خود عمل خواهد کرد.

پارسایی گفت: فلسفه شکل‌گیری هیئت امنا باید تقویت منابع، بهبود مدیریت و افزایش توان مجموعه برای انجام مأموریت‌های خود باشد، بنابراین حضور بخش‌خصوصی و ظرفیت‌های اقتصادی، در صورت طراحی صحیح سازوکار، می‌تواند به تقویت منابع مالی مجموعه کمک کند.

او تاکید کرد: مشارکت بخش‌خصوصی به معنای عدول از اصول حفاظت یا تضعیف جایگاه حاکمیتی میراث‌فرهنگی نیست، بلکه باید در چارچوبی شفاف، ضابطه‌مند و قابل نظارت انجام شود تا منابع اقتصادی در خدمت حفاظت، معرفی، نگهداشت و ارتقای کیفیت خدمات فرهنگی و گردشگری قرار گیرد.

معاون هماهنگی امور گردشگری و زیارت استانداری فارس در پایان خاطرنشان کرد: آنچه برای استان اهمیت دارد، اجرای دقیق چارچوبی است که وزارت میراث‌فرهنگی ابلاغ خواهد کرد، چارچوبی که بتواند میان حفاظت از اصالت و هویت تاریخی، مدیریت حرفه‌ای، مشارکت اجتماعی و استفاده از ظرفیت‌های اقتصادی توازن برقرار کند.

انتهای پیام/

کد خبر 1405052501871
دبیر مهدی نورعلی

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha